ÇİN’DE TÜRK MUTFAĞI YERİNİ BULUYOR
Çin’in kuzeyinde yer alan Shanxi eyaletindeki tüccarlar, iki ya da üç asır öncesinde Türkiye’ye çay ihraç ediyordu. Günümüzde ise bir Türk iş insanı, Shanxi tüccarlarının memleketi olan Pingyao’ya Türk mutfağını getiriyor. 2800 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan bu tarihi kent, 1997 yılında UNESCO tarafından dünya mirası ilan edildi. Ming Hanedanlığı dönemine ait (1368-1644) neredeyse hiç bozulmamış olan kent surları ve iyi korunmuş yapıları ile bilinen Pingyao, hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini çeken popüler bir destinasyon.
TURİSTLER İÇİN YENİ BİR DENEYİM
Antik kentin yoğun Batı Caddesi’nde bulunan Mama Fatma adlı Türk restoranı, 1823 yılında Shanxi tüccarları tarafından kurulan ve 1914 yılında kapanan Çin’in ilk poliçe bankası Rishengchang’ın tam karşısında konumlanıyor. Turistlerden Yang Penglong, yemeklerin fotoğrafını çekmek için sabırsızlanıyor ve “Pingyao’da otantik Türk yemekleri bulacağımı tahmin etmemiştim” diyor. Restoranın sahibi Ali Büyüksakallı, 2009 yılında yaptığı Çin ziyaretinde, 2010 yılında Shanghai’da düzenlenecek Dünya Fuarı’na hazırlanmak amacıyla bu ülkeye gitmiş. Bu ziyaret sırasında Çin halkının misafirperverliğinden oldukça etkilenen Büyüksakallı, burada çalışmaya karar vermiş.
İŞ PLANLARI VE GELECEK HEDEFLERİ
Günümüzde Çin’de 50’den fazla dondurma dükkanı ve 10’dan fazla Türk restoranı işleten Büyüksakallı, tesadüfen antik Pingyao kentinde yemek şirketi sahibi Han Jie ile tanışmış. İkili, 2025 yılında Bahar Bayramı’nda Pingyao’da Türk restoranını açma kararı almış. Büyüksakallı, “Pandemiden sonra işlerimiz biraz toparlandı. Bu da bana bu restoranı işletme konusunda cesaret verdi” diye belirtiyor. Restoranın başarısında, Büyüksakallı’nın eforları kadar gençlerin hayalleri de önemli bir rol üstleniyor.
GENÇLERİN KATKISI VE KÜLTÜREL YAKINLIK
Türkmenistan’dan gelen 26 yaşındaki restoran müdürü Usman Kadgrbergenov, burada altı yıl eğitim görüp yaşadıktan sonra akıcı bir şekilde Çince konuşabiliyor. Kadgrbergenov, mezun olduktan sonra burada kalmaya karar vermiş. 22 yaşındaki aşçı Nurmuhammet Orazlyyew de Türkmenistan kökenli. Çocukluğundan beri Çin filmlerini çok sevdiğini ifade eden Orazlyyew, “En çok buradaki rahat yaşamı ve güvenli ortamı seviyorum” diyor. Büyüksakallı ise aile ve geleneklere değer veren Türkiye ile Çin arasındaki kültürel farklılıkların oldukça az olduğunu vurguluyor. Kahramanmaraşlı olan Büyüksakallı, Pingyao’nun memleketine çok benzediğini söylüyor. “Pingyao’ya memleket hasretimi dindirmek için gidiyorum. Bu kent, çocukluğumdaki büyükannemin evi gibi bana çok sıcak bir his veriyor” şeklinde konuşuyor.